མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་མཇུག་སྒྲིལ།      

       ཟླ8པའི་ཚེས19ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོའི་གྲོས་རིམ་ཁག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས་ཁུལ་གྲོས་ཚོགས་ལྟེ་གནས་སུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་མཇུག་སྒྲིལ།
       ཚོགས་འདུར་ཞུགས་དགོས་པའི་འཐུས་མི254ཡོད་པ་དང་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་འཐུས་མི247ཡོད་པས་ཁྲིམས་བཀོད་མི་གྲངས་དང་མཐུན།        ཞུང་ཡོན་ལའེ་ཡིས་སླད་ཕྱིན་གྱི་ལོ་ལྔ་ནི་རང་ཁུལ་གྱིས་ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅོ་ལྔ་པའི་འཆར་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། བབ་བསྟུན་འཕྲལ་སྒྲུབ་སྒོས་ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་ལྷོ་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འགག་རྩའི་ལོ་ལྔ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མགོ་རྩོམ་ས་གསར་པར་གཞི་བཙུགས་ཏེ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་དམངས་ཆེན་དང་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་། དམངས་ཆེན་འཐུས་མི་ཡོངས་ཀྱིས་བསམ་བློ་དང་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཁུལ་ཨུའི་བྱ་བའི་བླང་བྱའི་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་ཆེན་ལས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། དམ་བཅའ་འགྱུར་མེད་དང་དོན་འཁྱོལ་ལྷོད་མེད་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་ལྷོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དམངས་ཆེན་གྱི་བྱས་རྗེས་དང་སྟོབས་ཤུགས་འབུལ་དགོས། གཅིག་ནས་ཁ་ཕྱོགས་དམ་འཛིན་དང་བྱ་སྤྱོད་ལེགས་པོར་བརྟེན་ནས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་ཐད་དམངས་ཆེན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་མངོན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དུས་ནམ་ཡང་ཆབ་སྲིད་འཛུགས་སྐྱོང་གཙོ་བོར་བཞག་ནས་ཏང་གི་གསར་གཏོད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་དགོངས་པ་གལ་ཆེན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། གཏན་འཁེལ་གཉིས་དང་སྲུང་སྐྱོང་གཉིས་བློ་ཡིད་ལ་འཇགས་པ་དང་འཚོ་བར་འདྲེས་པར་བྱེད་པ། རང་རྟོགས་ཀྱིས་དམངས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ་དེ་ཁུལ་ཨུའི་སྣེ་ཁྲིད་དང་བསྟུན་ནས། ཏང་གི་མགོ་ཁྲིད་དེ་དམངས་ཆེན་གྱིས་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་འདྲེས་པར་བྱས་ཏེ། ཁུལ་ཨུའི་བྱ་བ་གཙོ་བོ་གང་དུ་ཡོད་ན། དམངས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ་དང་སྟོབས་ཤུགས། ནུས་པ་བཅས་གནས་དེ་གར་ཡོད་དགོས། གཉིས་ནས་དམིགས་འབེན་གཏན་འཁེལ་དང་འབད་འཐབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ། བཅོས་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐད་དམངས་ཆེན་གྱི་འགན་འཁྲིའི་འཁུར་སེམས་མངོན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུས་མཚོ་ལྷོར་བཏོན་པའི་དམིགས་འབེན་ངེས་གནས་དང་སྔོན་ཐོན་བརྩོན་ལེན་ལྔ་ཞེས་པའི་བྱ་བའི་བླང་བྱར་དམིགས་ཏེ། ཁུལ་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པ་ལས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་འཕར་གཞི་གཅིག་དང་མ་དཔེ་བཞི། ཡར་ཐོན་ལྔའི་འབད་འཐབ་དམིགས་འབེན་དང་ལས་འགན་གཙོ་བོར་གཞི་བཙུགས་ནས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཐོན་ལས་རིམ་སྤར། མཁར་ཤང་འཛུགས་སྐྲུན། དམངས་ཚིས་ལེགས་བཅོས་སོགས་གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཁྲིམས་བཀོད་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཐབས་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་པ་དང་། དོན་དག་ཆུང་ཆུང་དང་ཞིབ་ཕྲའི་ཁྲིམས་འཛུགས་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས། ཁྲིམས་ལྟར་དོན་དག་གལ་ཆེན་ཁག་གི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་འགན་དབང་སྤྱོད་དགོས། དམངས་ཆེན་འཐུས་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ལས་གནས་ཀྱི་ལེགས་ཆར་གཞི་ཚུགས་ཏེ། རང་འགུལ་གྱིས་ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅོ་ལྔ་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྲོད་ཞུགས་ནས། དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་ལྷོ་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་ཆེད་ བློ་གྲོས་དང་སྟོབས་ཤུགས་འབུལ་དགོས། གསུམ་ནས་སེམས་པ་དམངས་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ནས། དམངས་ཚིས་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐད་དམངས་ཆེན་གྱི་སེམས་ཤུགས་འབུལ་དགོས་ཏེ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམངས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོར་བསྲུངས་ཏེ། མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པ་དང་། ཅན་བཅུའི་ཏང་འཛུགས་བྱ་བ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་དང་། སློབ་གསོ་དང་སྨན་བཅོས། ལས་ཞུགས། རྒན་གསོ། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་། སྡོད་ཁང་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་བྱེད་བཞིན་པའི་དངོས་ཡོད་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འབོད་དང་ལེན་གང་ལེགས་བྱ་དགོས་ཤིང་། འཐུས་མི་རྣམས་མི་དམངས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ཡོང་བ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་རྩ་བ་ཚུགས་པའི་དགེ་མཚན་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ནས་སྲིད་ཇུས་སྒྲོག་འགྲེལ་དང་དོགས་གཞི་སེལ་བ། འགལ་བ་འདུམ་འགྲིག ངོས་འཛིན་གཅིག་མཐུན་ཡོང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སོ་སོར་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ནས། མི་དམངས་ཀྱིས་ང་རང་འཐུས་མིར་བདམས་ན། མི་དམངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞབས་འདེགས་བཟང་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པར་བྱ་དགོས། བཞི་ནས་རྩ་བ་བརྟན་པོ་དང་རྨང་གཞི་སྲ་བརྟན། ལག་ལེན་དངོས་སྒྲུབ་བཅས་བྱས་ཏེ། འགན་སྒྲུབ་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་དམངས་ཆེན་གྱི་སྣང་བརྙན་བཟང་བོ་བསྐྲུན་དགོས་ཏེ། མུ་མཐུད་དུ་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང་། དམངས་ཆེན་གྱི་རྩ་འཛུགས་ལམ་ལུགས་དང་ཚོགས་འདུའི་ལམ་ལུགས། གྲོས་རིམ། འཁོར་སྐྱོད་ལམ་སྲོལ་བཅས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། དམངས་ཆེན་བྱ་བ་དེ་ལམ་ལུགས་ཅན་དང་ཚད་ལྡན་ཅན། གོ་རིམ་ཅན་བཅས་སུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། འཐུས་མིའི་དཔུང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་པ། འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་བརྟན་པོ་དང་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ། ཁྲིམས་སྐྱོང་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་དམངས་གཙོ་དར་སྤེལ། འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པ་བཅས་ཀྱི་དམངས་ཆེན་བྱ་བའི་དཔུང་སྡེ་ཞིག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས། ཡང་དག་པའི་སྲིད་འབྲས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་འཐུས་མི་ཡོངས་ལ་འཐུས་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་འཐུས་མིའི་འགན་འཁྲི་ནན་སྲུང་བྱ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། དུས་རབས་གསར་པའི་དམངས་ཆེན་འཐུས་མིའི་སྣང་བརྙན་བཟང་པོ་བསྐྲུན་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་བསྟན།        ཚོགས་འདུ་ལས་དམངས་ཆེན་འཐུས་མི་ཡོངས་ཀྱིས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་སྲོག་ཤིང་ཡིན་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྔར་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཁུལ་ཨུའི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་མགོ་ཁྲིད་འོག དམིགས་ཚད་གཏན་འཁེལ་དང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་མདུན་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། ཁྱོན་ཡངས་པའི་གུང་ཧོ་གཤོང་སའི་ལྗང་མདོག་དར་རྒྱས་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕར་གཞི་གསར་པ་གང་མགྱོགས་སྒོས་ཆགས་པར་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་ལྷོའི་གྲུབ་འབྲས་ལེན་པར་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འབུངས་བྱ་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བཏང་།
       ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་། ཁུལ་སྲིད་གྲོས། མཚོ་ལྷོ་ཡན་ལག་དམག་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་མགོ་ཁྲིད་དང་། ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཞིང་ཆེན་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་དམངས་ཆེན་འཐུས་མི། ཁུལ་ཨུའི་འབྲེལ་ཡོད་པུའུ་ཨུ་དང་། ཁུལ་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས། ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་སྡེ་ཁག་གི་འགན་འཁུར་བ། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས་དང་མི་དམངས་ཚོགས་པ་ཁག་གི་འགན་འཁུར་བ། ཁུལ་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། ཁུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་། ཁུལ་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཁུར་བ། རང་ཁུལ་དུ་སྡོད་པའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལས་ཁུངས་དང་ཁུལ་གཏོགས་ཁེ་ལས་ཁག་ཅིག་གི་འགན་འཁུར་བ། ཤང་དང་གྲོང་བརྡལ་ཁག་གི་དམངས་ཆེན་གྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཚོགས་པའི་ཀྲུའུ་ཞི་བཅས་ཚོགས་འདུར་ཟུར་ཞུགས་བྱས་ཡོད།
       ཚོགས་ཆེན་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་རྒྱལ་གླུའི་ཁྲོད་མཇུག་སྒྲིལ།